IP Kiralama Nedir? /24 ve /29 IP Blokları Nasıl Kullanılır?

IP kiralama, bir veya daha fazla genel (public) IPv4 adres bloğunun belirli bir süre boyunca bir kişi ya da kurumun kullanımına tahsis edilmesidir. Sunucularınızda birden fazla web sitesi barındırmak, e-posta sunucularına temiz IP atamak, sanallaştırma altyapısında her sanal makineye bağımsız genel IP sağlamak veya ağ trafiğini ayrıştırmak için IP kiralamaya ihtiyaç duyulur. Kiralanan bloklar /29 (8 adres) gibi küçük bir alt ağdan /24 (256 adres) gibi büyük bir bloğa kadar değişir. Blok seçimi yaparken toplam IP sayısı ile cihazlarınıza tanımlayabileceğiniz kullanılabilir IP sayısı arasındaki farkı, bloğun nerede anons edilebileceğini ve ters DNS (PTR) yönetimini doğru planlamanız gerekir.

Neden IP kiralanır? IPv4 tükenmesi ve kullanım senaryoları

Avrupa ve Türkiye bölgesindeki IP dağıtımını koordine eden RIPE NCC, 25 Kasım 2019 tarihinde elindeki boş IPv4 adres havuzunun tamamen tükendiğini duyurmuştur. Bu tarihten itibaren yeni kurulan internet servis sağlayıcıları ve veri merkezleri dahi RIPE bekleme listesinden ancak tek bir /24 bloğu alabilmekte ya da piyasadaki yüksek bedelli transfer işlemlerine başvurmaktadır. Bu kıtlık, şirketlerin IP bloklarını kalıcı olarak satın almasını yüksek maliyetli bir sermaye yatırımına dönüştürmüştür. IP kiralama, şirketlere büyük sermaye bağlamadan projenin ihtiyacına göre IP havuzunu genişletme ya da daraltma esnekliği tanır.

IP kiralama temel olarak şu alanlarda tercih edilir:

• Sanallaştırma ve sanal sunucu yönetimi: Bir fiziksel sunucu üzerinde çok sayıda sanal sunucu çalıştırıldığında, her sanal makinenin dış dünyadan doğrudan erişilebilir olması için genel IPv4 adresi gerekir. Performans VDS veya Ekstrem VDS altyapısında barındırılan servisler sıralı bloklar üzerinden kolayca yönetilebilir.
• E-posta sunucuları ve itibar ayrıştırması: E-posta gönderimi yapan sistemlerde IP adresinin temiz bir geçmişe sahip olması gerekir. Farklı müşteri grupları ya da farklı projeler için ayrı IP adresleri kullanarak olası bir spam şikayetinin tüm posta altyapısını etkilemesi engellenir.
• Ağ ve güvenlik mimarisi: Veritabanı sunucuları, yönetim arabirimleri (SSH, RDP) ve genel web trafiği için farklı IP blokları tahsis edilerek güvenlik duvarı kuralları ayrıştırılır.
• Çoklu web barındırma ve SSL: Aynı sunucu üzerinde çok sayıda web sitesi barındırırken belirli alan adlarına özel IP tanımlamak gerektiğinde blok kiralamadan yararlanılır.

Alt ağ (subnet) mantığı: Toplam IP ile kullanılabilir IP neden farklıdır?

IPv4 adresleri 32 bitten oluşur ve CIDR (Sınıfsız Alanlar Arası Yönlendirme) gösteriminde /29, /24 gibi önek uzunluklarıyla ifade edilir. Eğik çizgiden sonraki sayı, adresin kaç bitinin ağ kimliğine ayrıldığını gösterir; geriye kalan bitler ise cihazlara (host) atanabilecek adres sayısını belirler.

Standart IPv4 alt ağlarında her bloğun iki adresi doğrudan cihazlara atanamaz:

1. Ağ Adresi (Network Address): Alt ağın ilk IP adresidir (örneğin /24 bloğunda 192.0.2.0). Yönlendiricilerin bu alt ağı tanıması ve yönlendirme tablosunda temsil etmesi için ayrılmıştır.
2. Yayın Adresi (Broadcast Address): Alt ağın son IP adresidir (örneğin /24 bloğunda 192.0.2.255). Ağ içindeki tüm cihazlara aynı anda veri iletmek için kullanılır.

Bu nedenle bir alt ağdaki kullanılabilir IP adresi sayısı toplam IP - 2 formülüyle hesaplanır. Örneğin /29 bloğunda toplam 8 IP bulunur; ağ ve yayın adresleri ayrıldığında sunucularınıza atayabileceğiniz 6 kullanılabilir IP kalır.

Aşağıdaki tabloda /29 ile /24 arasındaki alt ağların adres dağılımı gösterilmektedir:

/24 ve /29 IP blokları: Kullanım alanları ve BGP anons kuralı

Küçük bloklar ile büyük bloklar arasındaki en belirleyici teknik ayrım, küresel internet yönlendirme politikalarıdır.

İnternet omurgasını oluşturan birinci seviye (Tier-1) telekomünikasyon operatörleri ve veri değişim noktaları (IXP), yönlendiricilerin hafıza tablolarının aşırı büyümesini önlemek amacıyla küresel BGP (Sınır Geçit Protokolü) yönlendirmesinde bir filtre uygular. Bu filtre gereğince, internete anons edilebilecek en küçük IPv4 önek uzunluğu /24 olarak kabul edilir.

Bu kural şu pratik sonuçları doğurur:

• /29 ile /25 arasındaki bloklar: Küresel BGP filtre eşiğinden daha küçük oldukları için internete bağımsız olarak anons edilemezler. Yalnızca IP bloğunu tahsis eden sağlayıcının kendi ağı içinde (firma içi) yönlendirilebilir ve kullanılabilirler. Küçük projeler, tekil sunucu kümeleri ve veri merkezi içi sanallaştırma için bu bloklar yeterlidir.
• /24 bloğu (256 IP): Küresel yönlendirme eşiğini tam olarak karşılar. Bu sayede /24 bloğu hem sağlayıcının ağı içinde kullanılabilir hem de müşterinin kendi veri merkezinde, ofisinde ya da bağımsız ağında BGP anonsu yapılarak dışarıda taşınabilir.

Kiralanan IP bloklarında PTR (ters DNS) ve itibar yönetimi

Bir IP bloğu kiralandığında teknik yapılandırmanın en kritik parçası ters DNS (rDNS veya PTR) kayıtları ve IP itibar durumudur:

• Ters DNS ve FCrDNS eşleşmesi: Normal DNS sorgusu alan adını IP adresine çözerken, PTR kaydı IP adresini alan adına bağlar. Başta e-posta sunucuları olmak üzere birçok güvenlik mekanizması, gelen bağlantının IP adresinin PTR kaydını sorgular ve bu kaydın A kaydıyla örtüşüp örtüşmediğini denetler. Kurulum ayrıntıları için PTR (rDNS) kaydı nedir rehberine bakabilirsiniz.
• IP itibar kontrolü: Kiralanacak bloğun daha önce spam gönderiminde veya kötüye kullanımda yer alıp almadığı denetlenmelidir. Temiz bir IP bloğu, e-postalarınızın doğrudan gelen kutusuna ulaşmasını ve web trafiğinizin güvenlik sistemlerine takılmadan ilerlemesini sağlar.

TREAS'ta IP kiralama hizmeti

TREAS, projelerinizin ağ gereksinimlerine göre esnek IP kiralama seçenekleri sunar:

• Blok seçenekleri: IPv4 blokları /29 ile /24 arasında kiralanabilir. Hizmetin tahsisinde hazırlık süresi gerekebilir.
• Kullanım esnekliği: /29 ile /25 arasındaki bloklar doğrudan TREAS ağı içindeki sunucularınızda kullanılabilir. /24 bloğu ise hem TREAS altyapısında hem de BGP anonsu ile TREAS ağı dışındaki altyapınızda kullanılabilir.
• Panelden doğrudan PTR yönetimi: Kiralanan bloklardaki tüm IP adreslerinin PTR kayıtlarını destek bileti açmanıza gerek kalmadan müşteri panelinden doğrudan kendiniz tanımlayabilirsiniz.
• DDoS korumalı altyapı: Mars İstanbul Veri Merkezi'nde barındırılan sunucular ve kiralanan IP'ler, 12 Tbps kapasiteli TRSHIELD DDoS koruması ile ağ ve taşıma katmanındaki hacimsel saldırılara karşı korunur. Koruma her pakette standart olarak ve ek ücret olmadan sunulur.