PTR (rDNS) Kaydı Nedir, Nasıl Ayarlanır?

PTR kaydı (ters DNS, rDNS), bir IP adresinin hangi ana makine adına ait olduğunu söyleyen DNS kaydıdır. A kaydı "mail.example.com → 203.0.113.10" eşlemesini yaparken PTR kaydı tersini yapar: "203.0.113.10 → mail.example.com". En çok e-posta sunucularında gerekir; alıcı sunucular gönderen IP adresinin PTR kaydına ve bu kaydın A kaydıyla eşleşip eşleşmediğine bakabilir. PTR kaydını alan adınızın DNS panelinden değil, IP adresini yöneten tarafın panelinden ayarlarsınız. TREAS'ta bunu müşteri panelinden kendiniz yaparsınız.

PTR kaydı nasıl çalışır?

DNS'te ters sorgular in-addr.arpa alanı altında yapılır. IPv4 adresinin sekizlileri ters sırayla yazılır ve sonuna in-addr.arpa eklenir. RFC 1035'teki tanıma göre 10.2.0.52 adresinin verisi 52.0.2.10.in-addr.arpa adında durur (RFC 1035, bölüm 3.5↗︎ (dış bağlantı)). Bu addaki PTR kaydı bir ana makine adını gösterir:

10.113.0.203.in-addr.arpa.  PTR  mail.example.com.

Ters sıralamanın nedeni, adres bloklarının ayrı DNS bölgeleri olarak devredilebilmesidir (aynı kaynak). Bu yüzden bir IP adresinin ters bölgesi, o adres bloğunu yöneten tarafa aittir. Alan adınızın DNS sağlayıcısı bu bölgeye kayıt yazamaz.

IPv6 adresleri için ters sorgu ip6.arpa alanı altında, adresin her onaltılık hanesi ayrı bir etiket olacak biçimde yapılır (dig kılavuzu, -x seçeneği↗︎ (dış bağlantı)).

PTR kaydı ne işe yarar?

• E-posta gönderimi: Google, Gmail'e e-posta gönderen herkesten, gönderen alan adının ya da IP adresinin geçerli ileri ve ters DNS kaydına sahip olmasını ister. Aynı sayfada, gönderen IP adresinin PTR kaydının bir ana makine adına çözülmesi ve bu adın A (IPv4) ya da AAAA (IPv6) kaydının yine aynı IP adresine çıkması gerektiği yazılır (Google Workspace: E-posta gönderen yönergeleri↗︎ (dış bağlantı)). Bu, Google'ın kendi koşuludur; diğer e-posta sağlayıcıları farklı denetimler uygulayabilir.
• Kayıtların okunabilirliği: Sunucu günlüklerinde, traceroute çıktısında ve ağ araçlarında IP adresi yerine anlamlı bir ad görürsünüz.
• Tutarlılık: RFC 1912, her IP adresi için in-addr.arpa altında eşleşen bir PTR kaydı olmasını ve PTR ile A kayıtlarının birbiriyle uyuşmasını önerir. Aynı belgeye göre PTR kaydı CNAME ile tanımlanmış bir takma ada değil, geçerli bir A kaydına sahip ada işaret etmelidir (RFC 1912, bölüm 2.1↗︎ (dış bağlantı)).

PTR kaydı, e-postalarınızın gelen kutusuna düşeceği anlamına gelmez. Google'ın aynı yönergesinde SPF ve DKIM gibi başka koşullar da vardır; teslim edilebilirlik bunların hepsine ve gönderim davranışınıza bağlıdır.

PTR kaydını ayarlamadan önce

1. Ana makine adını seçin. Örneğin e-posta sunucusu için mail.example.com. Bu ad sizin denetiminizdeki bir alan adının altında olmalıdır.
2. A kaydını oluşturun. Alan adınızın DNS panelinde mail.example.com için, PTR ayarlayacağınız IP adresini gösteren bir A kaydı ekleyin. PTR kaydını CNAME olan bir ada yönlendirmeyin.
3. Sunucunuzun kendini tanıttığı adı eşleştirin. E-posta sunucusu yazılımınızın kendini tanıtırken kullandığı adı da aynı ana makine adına ayarlamanız tutarlılığı korur; bu ayarın yeri kullandığınız yazılımın belgesinde yazar.

TREAS'ta PTR kaydı nasıl ayarlanır?

VDS ve IP kiralama hizmetlerinizdeki IP adreslerinin PTR kaydını müşteri panelinden kendiniz ayarlarsınız:

1. Müşteri panelinde hizmetinizin yönetim sayfasını açın.
2. Ağ kartındaki Tanımlı IP adresleri listesinde ilgili IP adresinin satırını bulun.
3. Düzenle düğmesine (PTR kaydı yoksa Ekle) basın, PTR değeri olarak IP adresini değil, yukarıda A kaydını oluşturduğunuz ana makine adını (mail.example.com gibi) yazın ve Kaydet'e basın.

Bilmeniz gerekenler:

• Ek IP adresleri: Hizmetinize eklenen ek IP adresleri de aynı listede yer alır; her birinin PTR kaydını ayrı ayrı ayarlarsınız.
• IP kiralama: Kiraladığınız IP bloklarındaki (IPv4 /29 ile /24 arası) adreslerin PTR kayıtlarını da panelden ayarlarsınız.
• Takım üyeleri: Hizmet bir takımla paylaşılıyorsa, Ağ ayarları yetkisi olan takım üyeleri de PTR kaydını ayarlayabilir.
• Varsayılana dönme: PTR Kaydını Sil düğmesi kaydı varsayılan değerine döndürür.
• Geçerlilik süresi: Değişiklik anında uygulanır; kaydın TTL süresi 60 saniyedir.

Takıldığınız bir adım olursa müşteri panelinden destek bileti açabilirsiniz.

PTR kaydını nasıl doğrularsınız?

dig aracıyla ters sorgu yapmak için -x seçeneğini kullanın. Bu seçenekle dig, sorgu adını in-addr.arpa (IPv6 için ip6.arpa) biçimine kendisi çevirir ve sorgu türünü PTR yapar (BIND 9 kılavuz sayfaları↗︎ (dış bağlantı)). Debian ve Ubuntu'da dig, bind9-dnsutils paketindedir (Debian kılavuz sayfası↗︎ (dış bağlantı)).

Ters kaydı sorgulayın:

dig -x 203.0.113.10 +short

Çıktıda ayarladığınız ad görünmelidir, örneğin mail.example.com.. Ardından ileri kaydın aynı IP adresine çıktığını denetleyin:

dig mail.example.com A +short

İki sorgunun birbirini doğrulaması gerekir: IP adresi ada, ad da aynı IP adresine çıkmalıdır. Değişiklikten hemen sonra eski yanıtı görüyorsanız, sorguyu yanıtlayan çözümleyici eski kaydı önbelleğinde tutuyor olabilir; kaydın süresi (TTL) dolunca yeni değer görünür. TREAS'ta bu süre 60 saniyedir.

Bu örneklerdeki 203.0.113.10 adresi ve example.com alan adı belgelerde kullanılmak için ayrılmış örnek değerlerdir; kendi adresiniz ve adınızla değiştirin.

Sık karşılaşılan hatalar

• A kaydı yok ya da başka IP adresine çıkıyor: PTR kaydı tek başına ileri-ters eşleşmesini sağlamaz. A kaydını PTR ayarladığınız IP adresine yönlendirin.
• PTR kaydı CNAME olan bir adı gösteriyor: RFC 1912'ye göre PTR kaydı CNAME takma adına değil, A kaydı olan bir ada işaret etmelidir.
• Birden çok IP adresinden biri unutuldu: Sunucunuz birden çok IP adresinden e-posta gönderiyorsa, RFC 1912'nin önerdiği gibi her adres için ayrı PTR kaydı gerekir; yalnız ilki yetmez. TREAS panelinde ek IP adreslerinin PTR kaydı da aynı listeden ayarlanır.
• PTR kaydı alan adının DNS panelinde aranıyor: Ters bölge IP adresini yöneten tarafa aittir; kaydı oradan ayarlayın.