VDS Nedir? VDS ile VPS Arasındaki Fark

VDS (Virtual Dedicated Server, sanal ayrılmış sunucu), fiziksel bir sunucunun sanallaştırmayla bölünmesiyle oluşan ve işlemci çekirdekleri ile belleği yalnız size ayrılmış sanal sunucudur. VPS (Virtual Private Server, sanal özel sunucu) de bir sanal sunucudur, ama yaygın kullanımda kaynakları aynı fiziksel makinedeki başka sanal sunucularla paylaşılabilen ürünler için kullanılır. İki terimin de standart bir tanımı yoktur ve sağlayıcıdan sağlayıcıya değişir. Bu yüzden etikete değil, iki somut şeye bakın: sunucunun sanallaştırma türü (sanal makine mi, kapsayıcı mı) ve işlemcinin paylaşılıp paylaşılmadığı. İkisini de kendi sunucunuzda birkaç komutla görebilirsiniz.

VDS ile VPS arasındaki fark

Pratikte farkı üç soru belirler:

Bazı sağlayıcılar ayrılmış çekirdekli sanal makinelerine de "VPS" der; bazılarında "VDS" adıyla satılan üründe çekirdekler yine paylaşılır. Ürün adına bakmak yerine sağlayıcıya şunları sorun:

1. Sanallaştırma türü nedir? Donanım sanallaştırması mı, kapsayıcı mı?
2. İşlemci çekirdekleri bana ayrılmış mı, yoksa başka sanal sunucularla paylaşılıyor mu?
3. Kendi seçtiğim işletim sistemini (Windows dahil) kurabilir, çekirdeği güncelleyebilir miyim?

Sanal makine ile kapsayıcı arasındaki fark neden önemli?

Sanal sunucular iki temel teknikle oluşturulur:

• Donanım sanallaştırması (sanal makine): Her sanal sunucu kendi işletim sistemi çekirdeğini çalıştırır. KVM, Microsoft Hyper-V ve VMware bu türdendir.
• Kapsayıcı (paylaşılan çekirdek): Sanal sunucular ana makinenin çekirdeğini paylaşır; her biri yalnız ayrı bir kullanıcı alanıdır. OpenVZ ve LXC bu türdendir.

systemd-detect-virt kılavuzu da bu ayrımı yapar: --vm seçeneği yalnız donanım sanallaştırmasını, --container seçeneği yalnız kapsayıcı sanallaştırmasını ("paylaşılan çekirdek sanallaştırması") algılar (systemd-detect-virt(1)↗︎ (dış bağlantı)).

Kapsayıcıda çekirdek sizin değildir. Bunun sonuçları:

• Windows kuramazsınız; yalnız ana makinenin çekirdeğiyle çalışan Linux dağıtımlarını kullanabilirsiniz.
• Çekirdek sürümünü siz seçmez, çekirdeği güncelleyemez ve çekirdek modülü yükleyemezsiniz. Çekirdek modülü isteyen yazılımlar, ana makinede o modülün yüklü olmasına bağlı kalır.

Sunucunuzun türünü nasıl anlarsınız?

Aşağıdaki komutlar Ubuntu ve Debian içindir. Bu sistemlerde gereken paketler genelde kuruludur. Aşağıdaki kurulum komutu yalnız eksik olanları ekler; --no-upgrade seçeneği kurulu paketlerin yükseltilmesini engeller (apt-get(8)↗︎ (dış bağlantı)), böylece çalışan sunucunuzda salt bu denetim için systemd güncellenmez:

sudo apt update
sudo apt install -y --no-upgrade procps systemd coreutils

Sanallaştırma türünü ve size görünen işlemci sayısını görün:

echo "Sanal makine: $(systemd-detect-virt --vm)"
echo "Kapsayıcı: $(systemd-detect-virt --container)"
echo "İşlemci sayısı: $(nproc)"

Çıktıyı şöyle okuyun:

• Sanal makine satırında kvm, microsoft ya da vmware gibi bir ad, Kapsayıcı satırında none görüyorsanız sunucunuz kendi çekirdeğini çalıştıran bir sanal makinedir.
• Kapsayıcı satırında openvz, lxc ya da docker gibi bir ad görüyorsanız sunucunuz çekirdeği paylaşan bir kapsayıcıdır. Kılavuza göre iç içe sanallaştırmada yalnız en içteki algılanır; --vm seçeneği ise kapsayıcının altındaki sanal makineyi de gösterir (systemd-detect-virt(1)↗︎ (dış bağlantı)).
• Bir satırda none görmek o türde sanallaştırma algılanmadığı anlamına gelir. İki satırda da none görüyorsanız sistem sanallaştırılmamış, yani fiziksel bir sunucudur.
• İşlemci sayısı, nproc komutunun gösterdiği, komutu çalıştıran süreç için kullanılabilen işlem birimi sayısıdır (nproc(1)↗︎ (dış bağlantı)). Sanal makinede bu sayı satın aldığınız vCore sayısıyla eşleşmelidir. Kapsayıcıda ise işlemci sınırı kota olarak uygulanabildiği için nproc ana makinenin çekirdek sayısını gösterebilir; bu durumda sayıya güvenmeyin.

İşlemcinin paylaşıldığını nasıl görürsünüz?

Paylaşılan işlemcinin ölçülebilir izi steal time (çalınan süre) değeridir. vmstat çıktısındaki st sütunu, kılavuzdaki tanımıyla "sanal makineden çalınan süre"dir (vmstat(8)↗︎ (dış bağlantı)). Yani sanal sunucunuz çalışmaya hazırken hipervizörün işlemciyi başka bir iş için kullandığı süredir. Kılavuza göre ilk satır sistemin son açılışından bu yana ortalamadır.

Bir saniye arayla beş ölçüm alın:

vmstat 1 5

İlk satırı atlayın; asıl bakacağınız sonraki satırlardır. cpu başlığı altındaki us (kullanıcı), sy (sistem), id (boşta), wa (G/Ç beklemesi) ve st sütunları yüzde olarak verilir; bazı procps sürümlerinde st'nin ardından gu sütunu da gelir.

• Ölçümü sunucunuz gerçekten çalışırken alın (siteniz trafik alırken, oyun sunucunuzda oyuncular varken). Boştaki bir sunucuda st sıfır görünebilir; paylaşım ancak işlemciye ihtiyaç duyduğunuzda ortaya çıkar.
• Yük altında st düzenli olarak sıfırın üzerinde ve yükseliyorsa hipervizör işlemci zamanınızın bir kısmını başka işlere veriyor demektir. Bu durumda uygulamanız, kendi işlemci kullanımı düşük görünse bile yavaşlayabilir.

Hangisi size uygun?

Sunucu yönetmek istemiyorsanız Plesk web hosting daha uygundur. Bir sanal sunucunun yetmediği iş yüklerinde fiziksel sunucu seçebilirsiniz.

TREAS VDS'leri

TREAS VDS'lerinde işlemci çekirdekleri ayrılmış (dedicated) vCore olarak verilir; yukarıdaki komutlarla sunucunuzda kendiniz denetleyebilirsiniz. Performans VDS paketleri AMD Ryzen 9 7950X, Ekstrem VDS paketleri AMD Ryzen 9 9950X işlemciyle, DDR5 bellek ve Samsung 990 Pro Gen4 NVMe depolamayla çalışır. Ubuntu, Debian, AlmaLinux ve Windows Server kurulabilir; Windows Server deneme (trial) lisansıyla teslim edilir ve lisans paket fiyatına dahil değildir. Her pakette TRSHIELD DDoS koruması ek ücret olmadan gelir.