FiveM Sunucu Optimizasyonu: resmon, Lag ve txAdmin Yönetimi

FiveM sunucularında oyuncu sayısı arttıkça karşılaşılan donmalar, ışınlanmalar, mermi gecikmeleri ve FPS düşüşleri genellikle donanım yetersizliğinden ziyade optimize edilmemiş scriptlerden kaynaklanır. FXServer ana oyun döngüsünü tek bir iş parçacığında (server thread) yürütür. Bu ana döngüye binen her mikrosaniyelik fazladan hesaplama yükü veya istemci tarafında her karede gereksiz yere yinelenen döngüler, oyuncuların tamamına yansıyan bir performans kaybı üretir.

Sunucudaki gecikmeleri gidermek için istemci tarafındaki kaynakları resmon 1 ile ölçmek, Lua döngülerine dinamik bekleme süreleri eklemek, txAdmin Profiler aracıyla sunucu tarafı gecikme uyarılarını (hitch warnings) ayrıştırmak ve sunucu belleğini rahatlatmak gerekir.

resmon 1 ile istemci tarafı CPU ve bellek tüketiminin tespiti

FiveM istemcisinde çalışan eklentilerin işlemci üzerinde harcadığı süreyi doğrudan takip edebilirsiniz. Oyun içindeyken F8 tuşuna basarak konsolu açın ve kaynak izleme aracını çalıştırın:

resmon 1

Ekranın sağ tarafında açılan tabloda sunucudaki her bir scriptin istemci üzerinde tükettiği süre milisaniye (ms) cinsinden ve harcadığı RAM miktarı (MiB) olarak listelenir. Bu değerleri incelerken aşağıdaki sınırları referans alabilirsiniz:

Tabloyu incelerken oyuncuların belirli bir bölgeye (örneğin karakol veya galeri) gittiğinde aniden sıçrayan değerleri gözlemleyin. Bir araç galerisi veya envanter scripti oyuncu hiçbir menü açmadığı halde sürekli 0.10 ms üzerinde kalıyorsa, o scriptin döngü yapısı incelenmelidir. Kaynak izleme tablosunu kapatmak için F8 konsoluna resmon 0 yazabilirsiniz.

Lua döngülerinde Wait(0) tuzakları ve dinamik uyku optimizasyonu

İstemci tarafında yaşanan yüksek CPU tüketiminin en yaygın nedeni, sonsuz döngülerin (while true do) içine yerleştirilen sabit Citizen.Wait(0) komutlarıdır. Wait(0), döngünün oyunun oluşturduğu her karede (frame) baştan sona çalışması anlamına gelir. 144 Hz monitör kullanan bir oyuncuda bu blok saniyede 144 kez baştan hesaplanır.

Oyuncu etkileşim noktasından kilometrelerce uzaktayken bile ekrana 3D yazı çizmek veya klavye tuşunu dinlemek istemciyi yorar. Bu sorunu çözmek için mesafe bazlı dinamik uyku mantığı uygulanmalıdır:

CreateThread(function()
    local hedefNokta = vector3(215.8, -810.1, 30.7)

    while true do
        local beklemeSuresi = 1000
        local oyuncuPed = PlayerPedId()
        local oyuncuKonum = GetEntityCoords(oyuncuPed)
        local mesafe = #(oyuncuKonum - hedefNokta)

        if mesafe < 20.0 then
            beklemeSuresi = 0
            DrawMarker(1, hedefNokta.x, hedefNokta.y, hedefNokta.z - 1.0, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 1.0, 1.0, 1.0, 0, 255, 0, 150, false, false, 2, false, nil, nil, false)

            if mesafe < 2.0 then
                -- E tuşuna basılıp basılmadığını kontrol et
                if IsControlJustReleased(0, 38) then
                    TriggerEvent("etkilesim:menuAc")
                end
            end
        end

        Wait(beklemeSuresi)
    end
end)

Yukarıdaki yapılandırmada oyuncu hedef noktadan 20 birim uzaktayken kod saniyede yalnızca 1 kez (Wait(1000)) çalışır ve tüketim 0.01 ms seviyesinde kalır. Oyuncu noktaya yaklaştığında bekleme süresi otomatik olarak 0 değerine çekilir ve çizim akıcı şekilde yürütülür.

Veritabanı sorgularının optimize edilmesi ve toplu işlem mantığı

Sunucuda oyuncu sayısı arttıkça ortaya çıkan donmaların bir diğer ana sebebi veritabanı (MySQL) darboğazlarıdır. Her oyuncunun parası, konumu veya envanteri değiştiğinde ana döngü içerisinden senkron SQL sorgusu göndermek, sunucu iş parçacığının yanıt beklerken kilitlenmesine sebep olur:

• Döngü içinde SQL çalıştırmaktan kaçının: 60 oyuncunun verisini kaydederken döngü kurup 60 ayrı UPDATE sorgusu göndermek yerine, verileri tek bir toplu işlem (transaction) veya tek bir çoklu sorgu kalıbı içinde veritabanına iletin.
• Asenkron kütüphaneler kullanın: oxmysql gibi modern veritabanı katmanları sorguları ayrı bir iş parçacığında çalıştırır. Sorgu tamamlanana kadar FXServer ana döngüsü bekleme yapmaz, tick üretmeye devam eder.
• Sütun indeksleme yapın: users veya player_inventory tablolarında sorgulama yapılan identifier, citizenid veya plate sütunlarına MySQL üzerinde INDEX tanımlayın. İndeks bulunmayan büyük tablolarda her sorgu tam tablo taraması (full table scan) yapar ve gecikmeye yol açar.

txAdmin Profiler ile sunucu tarafı gecikme (hitch warning) analizi

Sunucu konsolunda sıkça görülen Server thread hitch warning: timer took X ms uyarısı, sunucunun tek bir tick döngüsünü 50 milisaniyelik hedef süre içinde tamamlayamadığını gösterir. Örneğin 200 ms süren bir hitch uyarısı, oyun dünyasının 150 milisaniye boyunca durakladığı anlamına gelir.

Hangi eklentinin veya veritabanı olayının bu takılmaya yol açtığını tespit etmek için txAdmin Profiler aracını kullanabilirsiniz. Sunucu konsoluna veya txAdmin canlı konsoluna şu komutu girin:

profiler record 500

Bu komut sonraki 500 tick boyunca çalışan tüm sunucu fonksiyonlarını ve çağrı sürelerini kaydeder. Kayıt tamamlandığında konsola bir bağlantı adresi gelir veya doğrudan şu komutla veriyi inceleyebilirsiniz:

profiler view

Açılan profiler arayüzünde çağrılan fonksiyonlar milisaniye cinsinden sıralanır. Listedeki en uzun çubukları inceleyerek hangi scriptin hangi veritabanı çağrısında veya hangi döngüde takıldığını nokta atışı görebilirsiniz.

Harita (MLO) ve araç dokusu (texture) optimizasyonu

FiveM sunucularında istemcilerin FPS düşüşü ve "doku kaybı" (texture loss / yolun ve binaların görünmez olması) yaşamasının temel nedeni, sunucuya eklenen optimize edilmemiş harita ve araç modelleridir.

İstemci ekran kartı belleğini (VRAM) aşırı yüklememek için şu adımlara dikkat edilmelidir:

• 16 MB doku sınırı: .ytd uzantılı doku sözlüğü dosyalarının 16 MB boyutunu aşmaması gerekir. 30–50 MB boyutunda dokular içeren araçlar, yakındaki tüm oyuncuların VRAM havuzunu doldurarak doku kayıplarına yol açar. OpenIV aracıyla bu dokular açılarak 4K çözünürlükteki gereksiz dokular 1080p veya 2K seviyesine sıkıştırılmalıdır.
• Yüksek poligonlu modeller: 300.000 poligon üzerindeki araç ve karakter modelleri istemci işlemcisinin çizim çağrılarını (draw calls) artırır.
• Harici medya sunucuları kullanımı: Envanterdeki eşya simgeleri, araç galerisindeki görseller ve özel ses dosyaları doğrudan FXServer kaynakları içerisine gömüldüğünde sunucu belleğini tüketir. Bu statik dosyaları FiveManage gibi harici bir medya ve CDN sunucusuna yönlendirmek, istemcilerin görselleri web üzerinden doğrudan çekmesini sağlar ve oyun sunucusunun ağ yükünü hafifletir.

FiveM gecikme ve takılma sorunları için karar tablosu

Karşılaştığınız performans problemine göre ilk müdahale noktasını belirlemek için aşağıdaki tablodan yararlanabilirsiniz:

Donanım mimarisi ve ağ güvenliğinin performansa etkisi

Script optimizasyonları sunucu üzerindeki gereksiz yükü kaldırsa da, 60–128 ve üzeri oyuncu barındıran topluluk sunucularında tek iş parçacığı performansının fiziksel gücü belirleyicidir. FiveM motoru çekirdek sayısından çok, tek bir çekirdeğin döngüleri ne kadar yüksek saat hızında işleyebildiğine bakar.

Yüksek oyuncu kapasiteli FiveM toplulukları için Ekstrem VDS paketlerinde AMD Ryzen 9 9950X işlemci ve DDR5 bellek sunulur. İşlemci kaynakları paylaşımsız olarak ayrılmış (dedicated) vCore biçiminde tanımlanır ve Samsung 990 Pro Gen4 NVMe depolama ile veritabanı I/O darboğazları önlenir. Altyapı Mars İstanbul Veri Merkezi bünyesinde barındırılır ve 10 Gbps port hızıyla desteklenir.

Oyun sunucularına yönelik saldırılara karşı TRSHIELD DDoS koruması tüm paketlerde ek ücret olmadan standart olarak yer alır. TRSHIELD 12 Tbps DDoS koruma kapasitesi ile bilinen bütün saldırı vektörlerine karşı koruma sağlar. TRSHIELD'da FiveM için udp/30120 bağlantı doğrulaması ve tcp/30120 SYN koruması profili bulunur. Bu profil sunucunun FiveM genel sunucu listesinde görünmesine engel olmaz, ek izin listesi ayarı gerektirmez ve aynı zamanda RedM sunucularını da korur.

Büyük kod güncellemeleri veya framework değişiklikleri öncesinde sistem durumunu korumak için her VPS ve VDS paketinde 1 adet ücretsiz snapshot hakkı sunulur. Projeniz için oyun sunucusu seçeneklerimizi inceleyebilir; sunucu listeleme ayarları için FiveM server listesinde görünmeme sorunu ve yetkilendirme adımları için FiveM Hex ID öğrenme ve yetki verme rehberlerimize göz atabilirsiniz.